EN →
Masa 1 / Muhendislik
1 / 20
ok tuslari + F tam ekran + mobilde kaydir

Teknigi Herkes Icin Anlasilir Hale Getirmek

Masa 1 - Muhendislik. Klasik networking degil; masanin merkezinde tartisma var, tanisma tartismadan doguyor.
01

Modeli aciklamak ≠ sorunu gorunur kilmak

Muhendisler "nasil calisiyor" anlatir. Karar vericinin ihtiyaci "neden onemli, ne ters gidebilir". Bu iki dil arasindaki bosluk, politikanin oldugu yer.
Ornek: "Model 70 milyar parametreli" cumlesi dogru ama karar verdirmiyor. "Kucuk dillerde dogruluk %12 dusuyor" cumlesi bir karari etkiler.
02

Jargon duvari

"Modelin bias'i var, training datasinda class imbalance mevcut." Bu cumle muhendise acik, burokratla konusuldugunda duvar.
biasfine-tuninglatent spaceoverfittingattentionanlasilmiyor
Jargon tek basina kotu degil. Sorun: karsidakinin dili bilmedigini bilmeden konusmak.
03

Bir muhendis "modelin bias'i var" dediginde, bunu bir burokrata nasil anlatir?

Hangi analoji yeter, hangisi yaniltir? Bu masanin odak sorusu.
Burokratin gercek sorusu: "Bu benim kararimi nasil degistiriyor?" Cevap bu soruya iniyorsa ceviri basarili.
04

"Bias" iki dilde

Basarisiz
"Modelin bias'i var, cunku training datasinda underrepresented gruplar icin class imbalance sorunu mevcut."
Basarili
"Yapay zeka gecmis verilerden ogrenir. O verilerde bazi gruplar az temsil ediliyorsa, sistem o gruplar icin daha sik hata yapar."
Fark: solda kavram aciklanmis, sagda sonuc gorunur kilinmis.
05

Uc kural

DURDUR
SOR
YUCELE
Her kuralin tek amaci var: cevirinin kirildigi ani yakalamak.
06

Jargon cikarsa durdur

Bir terim duyuldugunda kolaylastirici araya girer.
"Burayi uc cumlede, muhendislik gecmisi olmayan biri anlayacak sekilde tekrar eder misin?"
DURDUR "Transformer mimarisi attention mekanizmasiyla..."
COZUM "Model metnin tamamini ayni anda okuyup kilit kelimelere odaklaniyor."
07

Monolog yok

2+ dakika tek kisi konusursa, top diger tarafa atilir.
Amac herkesin dilinden boslugu olcmek. Tek ses, tek dil demek - masanin amaci kaciriliyor.
MONOLOG 5 dakika kesintisiz teknik anlatim
MANEVRA "Peki [diger kisi], sen bu konuda ne dusunuyorsun?"
08

Aptal soruyu yucelt

Naif sorular cogu zaman disiplinler arasi boslugun tam ortasinda durur.
"Aptal" soru yok. Cevap veremeyen soru, boslugun haritasidir.
SORU "Peki model 'biliyor' mu, yoksa 'tahmin' mi ediyor?"
DEGER Bu soru, "bilgi" ve "tahmin" arasindaki temel ayrimi ortaya cikarir.
09

Ceviriyi yuruten sensin

SORU 1 - "So what?"
"Bunun ne gibi bir sonucu var?" Teknik iddiayi karar katmanina ceker.
SORU 2 - "Aciklar misin?"
"Bu terimi muhendis olmayan biri anlayacak sekilde aciklar misin?" Jargonu aninda durdurur.
Bu iki soruyu kullanmak icin uzman olmana gerek yok. Sadece merak yeterli.
10

"So what?" testi

Her teknik iddiaya sorulur. Cevabi yoksa iddia masaya ait degil.
ATILIR "Model 70B parametreli." → Ne yani? Hiçbir karari etkilemiyor.
KALIR "Kucuk dillerde dogruluk %12 dusuyor." → Turkce konusan vatandas daha kotu hizmet alacak. Bir esitlik sorunu.
KALIR "Sistem 2 haftada bir guncelleniyor." → v1 icin yazilan yasa, yayinlanmadan eskiyor.
11

"Aciklar misin?"

Jargon duydugunda cekinmeden sor. Bu masada tam da bunun icin buradasin.
"Bu terimi muhendislik gecmisi olmayan biri anlayacak sekilde uc cumlede tekrar eder misin?"
JARGON "Fine-tuning"
CEVIRI "Genel kultur sahibi birini spesifik bir alanda egitmek."
12

Iki soru, tek amac

"So what?"
Anlamayi degil, eylemi hedefler. Teknik iddiayi karara baglar. Bos iddialari eler.
"Aciklar misin?"
Anlamayi talep eder. Jargonun duvar olmasini engeller. Karsi tarafa dilini sadelestirme sorumlulugu verir.
Biri neye yarar, digeri ne demek diye sorar. Ikisi birlikte ceviriyi tamamlar.
13

Analojiye guvenme, test et

Her analoji uc testten gecmeli.
TEST 1 Iki takip sorusuna dayaniyor mu? "Yapay zeka ogrenci gibi" → "Reddedebilir mi? Yanildigini bilir mi?"
TEST 2 Onemli karmasikligi gizliyor mu? "AI elektrik gibi" → elektrik karar vermez, AI verir.
TEST 3 Hedef kitleye ise yariyor mu? "Gradient descent vadi arayisi gibi" → burokrat icin degil.
14

Masadan uc cikti

1
Tikanan kavram
Ceviri nerede koptu? Hangi terim hangi bariyere takildi?
2
Ise yarayan analoji
Hangi benzetme gercekten calisti? Not ediyoruz.
3
Cevaplanamayan soru
Disiplinler arasi boslugun en somut kaniti.
Bu ciktilari gorunur bir yere yaziyoruz. Sonraki bulusmanin haritasi olacak.
15

60 dakikalik yol

Isinma
Meslegini teknik terim kullanmadan anlat. 1 dk / kisi.
→
Kartlar
6 soru kartindan. Her kart bir ceviri pratigi.
→
Kapanis
3 ciktiyi gorunur bir yere yaz. Masa biter.
16

Hazirlik gerekmez

Ama gelmeden iki soruyu dusunmek masayi zenginlestirir.
SORU Kendi alanindan, baska alana hic anlatamadigin bir kavram ne?
SORU Baska bir disipline sormak istedigin ama hic soramadigin soru ne?
Cevabin yoksa sorun degil. Boslugun kendisi masanin ham maddesi.
17

Bu sorun bir etkinligin buyuk degil

Strateji, soru kartlari, jargon sozlugu, katilimci rehberi ve arastirma notlari - hepsi acik. Baska masalar, baska sehirler kullansin diye.
Jargon sorunu Turkiye'ye ozgu degil. Acik kaynak yapmak, cozumu cogaltir.
18

Kullanmaya hazir

Katilimci icin
5 dakikalik rehber, gor sel cerc eve, 7 soru karti, jargon sozlugu.
Kolaylastirici icin
Strateji, mudahale kartlari, analoji testleri, arastirma notlari.
github.com/murataslan1/bridging-tech-policy
"Bu masada klasik networking yok. Gercek bir sorunu masanin ortasina koyuyoruz, tanisma tartismadan doguyor." TeknoPolitika Bulusmasi - Masa 1
Masada bir jargon, bir soru, bir de cevaplayamadigimiz soru birakalim.
Kayit: luma.com/kdyb73vf